Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 1
Tháng 09 : 167
Năm 2020 : 3.465
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

GIẢI PHÁP QUẢN LÝ VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PTDTBT THCS PA TẦN

GIẢI PHÁP QUẢN LÝ VỀ ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PTDTBT THCS PA TẦN
 
          Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm tới giáo dục nói
chung và vấn đề đổi mới PPDH trong trường trung học nói riêng. Vấn đề này đã được đề cập nhiều lần trong các văn kiện Đại hội Đảng, trong Luật Giáo dục. Đặc biệt, văn bản số 242-TB/TW ngày 15/4/2009 thông báo Kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020 chỉ rõ “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, khắc phục cơ bản lối truyền thụ một chiều. Phát huy phương pháp dạy học tích cực, sáng tạo, hợp tác; giảm thời gian giảng lý thuyết, tăng thời gian tự học, tự tìm hiểu cho học sinh, giáo viên; gắn bó chặt chẽ giữa học lý thuyết và thực hành, đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học, sản xuất và đời sống”.
          Từ thực tế quản lý đối với giáo dục nhà trường cho thấy, yếu tố quan trọng hàng đầu là phải tăng cường quản lý, tạo động lực đổi mới PPDH cho GV.
Hoạt động đổi mới PPDH chỉ có thể thành công khi GV có động lực hành động và chuyển hóa được từ ý chí trở thành tình cảm và tinh thần trách nhiệm đối với HS, đối với nghề dạy học. Tôi mạnh rạn góp một số giải pháp quản lý về đổi mới pương pháp dạy học ở trường PTDTBT THCS Pa Tần.
          GV là lực lượng quyết định sự thành bại của quá trình đổi mới PPDH.
Cụ thể, GV còn nhiều bất cập trong nghiệp vụ sư phạm, thể hiện qua các kỹ năng phân tích, lựa chọn kiến thức cơ bản và trọng tâm; các kỹ năng xác định, lựa chọn và sử dụng PPDH bộ môn; kỹ năng hướng dẫn cách thức cho học sinh học tập; kỹ năng kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS theo hướng đổi mới;
Đổi mới giáo dục chẳng những đòi hỏi người GV phải từ bỏ hàng loạt những thói quen tư duy và thói quen dạy học đã ăn sâu thành nếp qua nhiều năm học mà còn phải "lao tâm khổ tứ", vất vả tìm hiểu từ những tinh thần đổi mới của ngành, của bộ môn mình đảm nhiệm nói chung đến những bài dạy, tiết dạy cụ thể. Đây là bước chuyển từ nhận thức tư tưởng tới hành động thực tiễn, từ đổi mới trên lý luận tới đổi mới trên những công việc giáo dục, giảng dạy thực tiễn hàng ngày. Đây là quá trình hoàn toàn không dễ dàng gì.
          Hiện nay, chương trình và nội dung dạy học phổ thông đang được đổi mới và có nhiều tiến bộ đáng kể. Tuy nhiên, tiếng nói từ thực tiễn nhà trường vẫn cho rằng, vẫn còn tình trạng quá tải về kiến thức do cấu trúc chương trình còn nặng, vẫn có xu hướng trình bày kiến thức với liều lượng nhiều mà nhẹ về hướng dẫn phương pháp và tổ chức cho học sinh làm việc. Điều này dẫn đến tình trạng: GV chỉ lo “chạy” cho hết bài, kịp thời gian tiết học mà không có điều kiện tổ chức các phương án học tập để học sinh theo đó khai thác kiến thức và thực hành luyện tập, qua đó mà học cách học. Thêm nữa, Sách giáo khoa (SGK) hiện hành trong nhiều năm qua kiến thức còn nặng; cách trình bày còn nghèo nàn, đơn điệu, mang nặng tính “thông báo kiến thức”; tính định hướng PPDH còn mờ nhạt; việc hướng dẫn HS học tập và dạy cách học cho HS chưa được quan tâm thể hiện trong đó. Tài liệu tham khảo, tài liệu ôn tập chồng chéo, theo kiểu giải sẵn nhiều hơn tài liệu hệ thống hoá kiến thức và hướng dẫn cách học. Hiện nay, việc biên soạn lại SGK theo định hướng đổi mới đang khắc phục dần tình trạng trên.
          Tổ chức, chỉ đạo thường xuyên các hoạt động thực hành đổi mới PPDH
trong năm học:
a) Xác định trọng tâm chỉ đạo đổi mới PPDH:
Thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện những hoạt động đổi mới phù hợp, có thể thực hiện được ngay như sau:
Một là: Đổi mới cách xác định mục tiêu bài học: việc xác định mục tiêu bài học cần đảm bảo hai yêu cầu cơ bản:
           Định lượng được mức độ, chuẩn kiến thức, kỹ năng và thái độ học
sinh phải đạt được sau bài học để thực hiện, đồng thời lấy đó làm căn cứ đánh
giá kết quả bài học một cách khách quan, tránh tình trạng đánh giá cảm tính
đối với một bài học.
           Chú trọng mục tiêu xây dựng phương pháp học tập, đặc biệt là phương pháp tự học qua mỗi giờ học, bài học.
Hai là: Đổi mới cách soạn giáo án trên cơ sở ba định hướng sau:
           Chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của thầy sang hoạt động
của trò.
           Giáo án phải thực sự là một bản kế hoạch lên lớp trong đó mọi hoạt động đều được tổ chức và sắp xếp theo một quy trình hợp lý và có sự phối kết hợp rất chặt chẽ các nguồn lực: người dạy, người học, SGK, thiết bị dạy học...
           Cần dự tính các phương án và cách thức có thể tiến hành để kiểm soát chất lượng làm việc của học sinh.
Ba là: Tăng cường tổ chức cho HS hoạt động với hai hình thức, hoặc làm việc độc lập theo nhịp độ phân hoá cá nhân, hoặc làm việc theo nhóm; sử dụng triệt để các phiếu hoạt động học tập; tăng cường giao tiếp thầy – trò kết hợp mở rộng giao tiếp trò – trò;
          Bốn là: Nâng cao chất lượng các câu hỏi trong tiết học và đề kiểm tra, giảm số câu hỏi tái hiện sự kiện, tăng tỷ lệ các câu hỏi yêu cầu tư duy tích cực sáng tạo, chú trọng nhận xét sửa chữa các câu trả lời cho HS. Những hoạt động đổi mới trên cần được Hiệu trưởng quán triệt đồng bộ đối với tất cả các GV, ở tất cả các bộ môn. Tinh thần chỉ đạo chung là: trong mỗi tiết học bình thường, HS được hoạt động nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn và quan trọng hơn là được suy nghĩ nhiều hơn trong quá trình lĩnh hội nội dung học tập.
b) Lập kế hoạch tổ chức các hoạt động thực hành đổi mới phương pháp trong từng thời gian: tuần, tháng, học kỳ (trên cơ sở kế hoạch chuyên môn của
trường).
c) Tổ chức thực hiện:
          Chỉ đạo các tổ chuyên môn chú trọng tất cả các khâu trong quy trình hoạt động: xác định những yêu cầu đổi mới, bàn bạc, xây dựng thiết kế giáo án mẫu theo hướng đổi mới, lần lượt cử GV dạy thử nghiệm để tập thể dự giờ, trao đổi, rút kinh nghiệm, so sánh với bài dạy trước đó để thấy mặt tiến bộ và hạn chế.
           Chỉ đạo điểm những giờ dạy HS phương pháp học tập, chú trọng hướng dẫn HS tự học trên lớp và ở nhà dưới sự hướng dẫn của GV.
           Tổ chức học tập, nghiên cứu, cải tiến cách thức kiểm tra kết quả học tập của HS theo định hướng đổi mới: sử dụng hợp lý hai hình thức kiểm tra: tự luận và trắc nghiệm.
           Đổi mới hoạt động của Thư viện và Thiết bị dạy học nhà trường, chú trọng chỉ đạo việc làm và sử dụng đồ dùng dạy học, phục vụ có hiệu quả cho quá trình đổi mới PPDH.
           Tổ chức các đợt thao giảng, hội thi GV giỏi theo tinh thần đổi mới phương pháp, thường xuyên mời các GV giỏi trong cụm hoặc các chuyên gia về dự giờ, trao đổi.
           Tổ chức cho GV tham quan, học tập các đơn vị tổ, trường có phong trào và chất lượng dạy học tốt ở trong và ngoài địa phương.
          Kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH:
Kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH với nhiều hình thức khác nhau vừa có tác dụng điều chỉnh vừa có ý nghĩa thúc đẩy đối với chính quá trình này.
Một là, Ban Giám hiệu nhà trường thường xuyên phân công tham gia, theo dõi và điều chỉnh các hoạt động đổi mới nói trên thông qua vai trò của Tổ trưởng chuyên môn, đặc biệt thông qua việc tăng cường hoạt động của thanh tra chuyên môn nhà trường.
Hai là, công tác kiểm tra, thanh tra chuyên môn cần được đổi mới theo hướng coi trọng chức năng phát hiện để phòng ngừa, điều chỉnh, tư vấn cho GV hơn là chỉ tập trung truy tìm sai sót.
Ba là, một mặt, cần kết hợp giữa đánh giá của cá nhân với đánh giá của tổ chuyên môn và của Ban Giám hiệu để xác định những vấn đề chung cần giải quyết trong tình hình thực hiện đổi mới PPDH trong tập thể tổ chuyên môn và mỗi GV; mặt khác, cần đổi mới việc kiểm tra chuyên môn, thay lối kiểm tra hành chính thủ tục bằng coi trọng kiểm tra hoạt động dạy học trên lớp của GV và HS.
Bốn là, cần đổi mới công tác đánh giá thi đua trên cơ sở chú trọng những tiêu chí, những quy định của nhà trường trong việc tham gia thực hiện đổi mới PPDH của mỗi bộ phận, cá nhân.
Năm là, cải tiến công tác thi đua trong nhà trường trên cơ sở đánh giá đúng và có chế độ khuyến khích, động viên kịp thời các hoạt động đổi mới PPDH có hiệu quả.
          Tăng cường xây dựng điều kiện cho quá trình đổi mới PPDH:
a) Đa dạng hóa, tích cực hóa hoạt động bồi dưỡng GV tại cơ sở nhà trường:
GV là người hiện thực hoá các PPDH khi tiến hành các hoạt động dạy học ở trên lớp, đồng thời cũng là lực lượng quyết định sự thành bại của quá trình đổi mới PPDH. Bởi vậy, cần đẩy mạnh các hoạt động bồi dưỡng GV ngay tại nhà trường. Cách làm có hiệu quả nhất là thông qua các hoạt động học tập, rèn luyện ở các tổ chuyên môn, nhất là hoạt động thực hành các kỹ năng sư phạm theo hướng đổi mới trong giờ lên lớp hàng ngày là vấn đề cần được quan tâm tổ chức thường xuyên. Hiệu quả của các hoạt động thực hành đổi mới PPDH cụ thể ấy là góp phần thiết thực vào việc bồi dưỡng, nâng cao trình độ và nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ GV. Đồng thời, khi trình độ người GV được nâng cao hơn thì quá trình đổi mới PPDH lại càng được tiến hành một cách chủ động, sáng tạo và có chất lượng hơn .
b) Tăng cường đầu tư xây dựng và khai thác thiết bị giáo dục:
Muốn tổ chức quá trình đổi mới PPDH có hiệu quả, cần coi trọng vai trò của các phương tiện dạy học như hệ thống tài liệu học tập bao gồm SGK, sách tham khảo cùng với các loại học liệu khác và hệ thống thiết bị dạy học:
          Xây dựng và tăng cường nguồn lực sách cho Thư viện.
          Kết hợp giữa đầu tư mua sắm thiết bị thí nghiệm với huy động khả năng
sáng tạo của đội ngũ GV trong tự làm đồ dùng dạy học.
          Chú trọng xây dựng hệ thống phòng học bộ môn.
Tổ chức các hoạt động đa dạng và phong phú nhằm phát huy vai trò tác dụng của Thiết bị dạy học và Thư viện trường học, cần coi đây là một trong những trọng tâm của công tác tổ chức chỉ đạo đổi mới PPDH.
c) Phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng trong và ngoài nhà
trường: Quản lý quá trình đổi mới PPDH ở trong nhà trường cần được tiến hành song song với việc tổ chức tốt hoạt động của các lực lượng nội bộ như GV chủ nhiệm, Chi bộ, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên và các lượng ngoài trường như Hội Cha mẹ HS, Hội Khuyến học... Trên cơ sở đó, tạo ra mối quan hệ kết hợp khăng khít, chặt chẽ, nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, cùng chăm lo đôn đốc, tổ chức HS học tập và rèn luyện tại gia đình cũng như trong thôn xóm.
d) Đổi mới công tác quản lý chỉ đạo đối với các hoạt động đổi mới PPDH
          Hiệu trưởng cần có nhận thức và quan điểm chỉ đạo tập trung, ưu tiên đối với hoạt động đổi mới PPDH, tránh tình trạng "chạy quanh chuyên môn".
           Luôn xác định đây là hoạt động trọng tâm trong kế hoạch công tác của tổ chuyên môn, của nhà trường hàng tuần, hàng tháng.
           Tăng cường đầu tư tài chính cho các hoạt động dạy học, đặc biệt tạo mọi điều kiện để nâng cấp trang thiết bị cho các phòng học bộ môn.
           Xây dựng các quy định mang tính chế tài và phân cấp quản lý cho tổ chuyên môn để quản lý có hiệu quả nền nếp và chất lượng các hoạt động đổi mới PPDH trong nhà trường.
e) Nâng cao vai trò gương mẫu và năng lực chỉ đạo chuyên môn của Hiệu trưởng và cán bộ quản lý trong nhà trường:
          “Cán bộ nào phong trào ấy”, khi đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường cùng
thống nhất trong nhận thức về ý nghĩa và sự cần thiết của quá trình đổi mới PPDH trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, cùng đồng tâm nhất trí dồn trí và lực để thực hiện thường xuyên, có hiệu quả các hoạt động đổi mới theo kế hoạch chỉ đạo đã được bàn bạc, hoạch định, cùng đánh giá mọi hoạt động của mỗi tổ chuyên môn, mỗi bộ phận, mỗi GV, mỗi lớp học dựa trên tiêu chí chất lượng và hiệu quả của các hoạt động đổi mới PPDH thì nhất định quá trình đổi mới PPDH sẽ đạt được những kết quả tốt.
 


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài viết liên quan
Video Clip
Tài liệu mới